Het bestuur is actief betrokken bij zaken als waterplanten en het baggeren van de Loosdrechtse plassen. Hieronder een update van onze havencommissaris hierover.

In OVP verband (Oostelijke Vechtplassen) zijn onze voorzitter en havencommissaris al geruime tijd bezig met het schrijven van plannen. Eerst voor het baggeren (met als positief resultaat de subsidie van de provincie om vervuilde bagger af te voeren naar een depot in Rotterdam). Op dit moment zijn we bezig met de waterplanten problematiek, waarbij we zijn getriggerd door het plan van het Waterschap om in de Wastobbe luwtestructuren aan te leggen. Een pilot die moet uitwijzen of het mogelijk is de gewenste habittattypen terug te krijgen in het Natura 2000 gebied waar de plassen (m.u.v. de eerste plas) toe behoren. Interessante materie.

We hebben inmiddels (zomer 2026 - red.) een alternatief plan zo goed als gereed om in te dienen bij het OVP. In het kort komt het er op neer dat het cruciaal is eerst het water verder te verarmen voordat je maatregelen neemt om het water helder te maken. Helder water is met name nodig voor kranswieren (habitattype 3140, zie het internet). Vervolgens ga je monitoren wat er gebeurt: op ondiepe plaatsen zouden kranswieren moeten ontstaan. Plekken voor monitoren zijn er voldoende (bijv. in de Stille Plas of Vuntus): je hoeft geen luwtestructuren aan te leggen. Als blijkt dat kranswieren zich kunnen handhaven is het moment aangebroken de plas te ‘verhelderen’. Bijv. door de grote hoeveelheden slib in de plas te verminderen m.b.v. sleuven op plaatsen waar het slib zich verzamelt en eens in de 5 jaar die sleuven weer op diepte te brengen.

We hebben ons voorstel besproken met dr. Michiel Verhofstad, hij is gepromoveerd op dit onderwerp. Hij is het met ons eens, altijd een opluchting. Tegelijkertijd is duidelijk dat het lastig is maatregelen te vinden die al wetenschappelijk bewezen zijn. Het is meer ‘gezond verstand’.

Verarmen is mogelijk door (meer) arm water het gebied in te laten (bijv. water van het Amsterdam-Rijn kanaal) en door stikstof en fosfaat te filteren. Als je het water helder maakt zonder te verarmen krijg je niet de beoogde kranswieren, maar gaan de woekerende soorten zoals Cabomba en Fontuinkruid de plas overnemen. Dat laatste is geen theoretische optie, het gebeurt al elders in Nederland. Daar zijn ze, om de watersport en recreatie te redden, gestart met maaien. Dat is niet alleen erg kostbaar, maar vaak ook een korte route om het volgende jaar nog meer last te hebben: ‘maaien is zaaien’. Ook als de gemaaide waterplanten afgevoerd worden.

Inmiddels zijn er contacten gelegd met de omliggende gemeenten, met name Wijdemeren. Daar hebben we uitgelegd welke kostenposten ze te wachten staan als de waterrecreatie economisch onderuit gaat, of als er gekozen wordt voor maaien. De belangstelling voor ons rapport is groot, hetgeen natuurlijk ook weer motiverend is er tijd in te blijven steken.

Hoe gaat het ondertussen met de waterplanten?
Als je aan de plas woont en er mee bezig bent, houd je dat in de gaten. Eerst dacht ik dat het wel mee viel maar ik schrik van de snelheid waarmee fonteinkruid oprukt. Langs de randen van de plas zie je al veel ‘velden’, en die groeien richting plas. In het Markermeer ben ik die velden tegengekomen in ruim 3m diep water, de Loosdrechtse Plassen zijn voor fonteinkruiden prima te doen. Dus ja, er is een serieus risico (nu al) dat de plassen dichtgroeien. En de velden zijn te sterk om doorheen te kunnen varen. Verarmen van de plas heeft dus nu al prioriteit.

Het is prettig dat de verschillende partijen nauwelijks discussie hebben over waar we uit willen komen: plassen met kranswieren zijn gezond en zijn goed met watersport te combineren. De route er naar toe: dat is waar de discussie over gaat.

Wij blijven als bestuur hier nauw bij betrokken, in ons aller belang.